24 503,46 zł – tyle pieniędzy zebrali wolontariusze podczas XXIV kwesty na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu. To rekordowy wynik w historii tej inicjatywy. Od 2003 roku mieszkańcy i społecznicy wspólnie dbają o zabytkowe nagrobki toruńskiej nekropolii. W tym roku do zbiórki przyłączyło się 78 wolontariuszy. Dzięki ich zaangażowaniu oraz hojności darczyńców kolejne historyczne pomniki zyskają szansę na odnowienie.

Rekordowa kwesta na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu

W niedzielę, 1 listopada 2026 roku, Torunianie po raz kolejny pokazali, jak ważna jest dla nich pamięć o przeszłości. Podczas XXIV kwesty na Cmentarzu św. Jerzego wolontariusze zebrali rekordowe 24 503,46 zł.

Tegoroczny wynik przewyższył ubiegłoroczny rezultat. W 2025 roku darczyńcy przekazali bowiem 23 226,84 zł. Tym samym XXIV edycja przyniosła najwyższą kwotę w historii tej inicjatywy, którą Gmina Miasta Toruń i Towarzystwo Miłośników Torunia organizują od 2003 roku.

W tegoroczną zbiórkę zaangażowało się 78 wolontariuszy reprezentujących różne środowiska społeczne, samorządowe, akademickie, sportowe i kulturalne. Wśród kwestujących znaleźli się prezydent Torunia Paweł Gulewski, jego zastępcy Adam Szponka i Rafał Pietrucień, a także ministrowie Arkadiusz Myrcha i Grzegorz Karpiński.

Do akcji przyłączył się również marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki. Ponadto na cmentarzu kwestowali parlamentarzyści, radni wszystkich klubów Rady Miasta Torunia, przedstawiciele Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, dziennikarze i społecznicy. W zbiórkę włączyli się także hokeiści KH Energa Toruń wraz z prezesem klubu.

Paweł Gulewski o znaczeniu kwesty i pamięci o poprzednich pokoleniach

Kwesta na Cmentarzu św. Jerzego ma nie tylko wymiar finansowy. Przede wszystkim przypomina o ludziach, którzy przez dziesięciolecia współtworzyli Toruń. Wśród nich znajdują się przedstawiciele nauki, kultury, samorządu i życia społecznego.

Prezydent Torunia Paweł Gulewski podkreślił, że inicjatywa stanowi wyraz szacunku dla poprzednich pokoleń. Zwrócił również uwagę na odpowiedzialność obecnych mieszkańców za zachowanie pamięci o osobach zasłużonych dla miasta.

„Jest to też pewien hołd, który oddajemy ludziom, którzy współtworzyli w poprzednich dekadach nasze miasto. To są pracownicy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, byli wiceprezydenci, samorządowcy i osoby, które budowały Toruń albo miały wpływ na to, w jaki sposób się rozwija. Jest to wyraz pamięci obecnego pokolenia i odpowiedzialności za przetrwanie tej pamięci, o ich działalności. Ja myślę, że to jest absolutnie coś, co należy kontynuować. Zresztą za każdym razem odnosimy sukcesy – finansowe, ale także w wymiarze pamięci, którą obecne pokolenie oddaje swoim poprzednikom” – podkreślił prezydent Torunia Paweł Gulewski.

Na co trafią pieniądze z tegorocznej kwesty?

Organizatorzy tegorocznej zbiórki wskazali dwa główne cele. Zebrane pieniądze pomogą odnowić nagrobek Leonarda Torwirta oraz uporządkować zabytkowe lapidarium w zachodniej części Cmentarza św. Jerzego.

Pierwszym zadaniem będzie renowacja nagrobka Leonarda Torwirta. Był on toruńskim artystą, malarzem, docentem na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz scenografem.

Leonard Torwirt zasłynął między innymi jako autor kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Wykorzystano ją podczas peregrynacji obrazu po Polsce, która rozpoczęła się w 1957 roku. Artysta zginął tragicznie w wypadku samochodowym w 1967 roku.

Jego nagrobek wyróżnia się walorami artystycznymi, jednak obecnie wymaga pilnych prac konserwatorskich. Dlatego wykonawcy zajmą się naprawą i konserwacją zabytkowego ogrodzenia. Ponadto oczyszczą i ustabilizują pomnik. Zabezpieczą go również przed wilgocią oraz szkodliwym wpływem roślinności.

Drugim celem jest uporządkowanie lapidarium w zachodniej części cmentarza, od strony ulicy Morcinka. Znajdują się tam XIX-wieczne nagrobki z dawnego cmentarza staroluterańskiego, który zlikwidowano w 1962 roku.

Wiele tych pomników ma dużą wartość historyczną i artystyczną. Niestety, obecnie nie mają stałych opiekunów. Dlatego prace obejmą usunięcie zalegających odpadów i roślinności zagrażającej nagrobkom. Następnie wykonawcy oczyszczą pomniki i poprawią czytelność inskrypcji. Przy lapidarium pojawi się także tablica informacyjna, która przybliży historię tego miejsca.

Ponad 345 tysięcy złotych zebranych od 2003 roku

Historia kwesty na Cmentarzu św. Jerzego sięga 2003 roku. Od początku inicjatywę organizują Gmina Miasta Toruń i Towarzystwo Miłośników Torunia. Dzięki kolejnym edycjom mieszkańcy mogą wspierać ochronę zabytkowych nagrobków i zachowywać historyczne dziedzictwo miasta.

Przed tegoroczną zbiórką organizatorzy zgromadzili łącznie 345 058,37 zł. Dzięki tym pieniądzom przeprowadzili prace konserwatorskie i renowacyjne przy 28 zabytkowych nagrobkach z XIX i XX wieku.

Wśród odrestaurowanych pomników znajdują się nagrobki osób szczególnie zasłużonych dla Torunia. Są wśród nich Władysław Szuman, dr Otton Steinborn, prof. Mieczysław Limanowski oraz prof. Ludwik Kolankowski.

Ponadto wcześniejsze zbiórki pomogły w renowacji nagrobka Herminy Liebhart, dyrektorki żeńskiego gimnazjum z okresu międzywojennego. Zebrane pieniądze wsparły również prace przy kwaterze rodziny Jankowskich. Spoczywa tam Józefat Jankowski, który pełnił funkcję wiceprezydenta Torunia w latach 1922-1926.

Organizatorzy przeznaczają środki nie tylko na odnowienie kolejnych pomników. Dbają również o bieżące utrzymanie i porządkowanie miejsc, które odrestaurowali podczas wcześniejszych edycji.

Rekordowa zbiórka i wspólna troska o historię Torunia

Tegoroczny wynik 24 503,46 zł to kolejny ważny rozdział w historii toruńskiej kwesty. Przede wszystkim pokazuje zaangażowanie wolontariuszy, którzy poświęcili swój czas, aby ratować zabytki. Jednocześnie potwierdza hojność mieszkańców i gości odwiedzających Cmentarz św. Jerzego.

Dzięki wspólnemu wysiłkowi kolejne historyczne nagrobki otrzymają szansę na odnowienie. Co równie ważne, inicjatywa pozwala zachować pamięć o osobach, które przez lata budowały Toruń i wpływały na jego rozwój. W ten sposób kolejne pokolenia mogą poznawać historię miasta nie tylko z książek, ale również poprzez zabytki jego nekropolii.

Fot. Maciej Wasilewski © UMT 2026, licencja: CC BY-NC 4.0