Sąd Okręgowy w Bydgoszczy przyznał rację Gminie Miasta Toruń w sporze dotyczącym rozliczeń za zagospodarowanie odpadów komunalnych. Wyrok potwierdza, że porozumienie z 2009 roku nadal obowiązuje. Sprawa może mieć znaczenie również dla innych samorządów w Polsce.

Sąd potwierdził ważność porozumienia z 2009 roku

Wyrok zapadł 17 czerwca 2026 roku. Jak przekazał Marcin Centkowski, rzecznik prasowy Prezydenta Miasta Torunia, Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uznał, że porozumienie z 2009 roku między Toruniem a Bydgoszczą, podpisane w 2009 roku, nadal obowiązuje.

Spór dotyczył zasad współpracy przy budowie i eksploatacji Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych dla Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Metropolitalnego. Na realizację tej inwestycji oba miasta pozyskały z Unii Europejskiej dofinansowanie w wysokości 255,8 mln zł.

Warunkiem otrzymania środków było zawarcie długoterminowego partnerstwa pomiędzy Toruniem i Bydgoszczą, które regulowało zasady współpracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi.

O co toczył się spór między Toruniem i Bydgoszczą?

Według stanowiska Gminy Miasta Toruń problem rozpoczął się pod koniec 2022 roku. Miasto Bydgoszcz zakwestionowało wtedy obowiązywanie porozumienia z 2009 roku i zapowiedziało możliwość wstrzymania przyjmowania odpadów z Torunia.

W efekcie Toruń rozpoczął negocjacje, aby zapewnić ciągłość funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W marcu 2023 roku podpisano nowe porozumienie, które – jak podkreślają władze miasta – przeniosło na Toruń pełne koszty funkcjonowania Stacji Przeładunkowej Odpadów oraz transportu odpadów. Zmieniono również model rozliczeń na mniej korzystny dla miasta.

Jednocześnie w nowym porozumieniu zagwarantowano możliwość jego zmiany po prawomocnym rozstrzygnięciu sporu przez sąd.

Sprawa trafiła najpierw do NSA

17 marca 2023 roku Gmina Miasta Toruń złożyła pozew do Naczelnego Sądu Administracyjnego, aby rozstrzygnąć spór między samorządami.

We wrześniu 2023 roku NSA odrzucił pozew wyłącznie z przyczyn formalnych. Sąd wskazał, że tego rodzaju sprawy powinny rozpoznawać sądy powszechne, a nie administracyjne. Nie oceniał jednak zasadności stanowisk obu stron.

Dopiero postępowanie przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy zakończyło się merytorycznym rozpoznaniem sprawy.

Co oznacza wyrok dla Torunia?

Sąd uznał, że porozumienie z 2009 roku nadal obowiązuje. Oznacza to między innymi, że utrzymane zostają wcześniej uzgodnione zasady rozliczeń.

Potwierdzono również, że Stacja Przeładunkowa Odpadów w Toruniu pozostaje „bramą” do systemu dla Gminy Miasta Toruń, a samo porozumienie ma charakter długoterminowy i nie może zostać wypowiedziane przed 2039 rokiem.

Według władz miasta podpisanie nowego porozumienia w 2023 roku spowodowało dodatkowe obciążenie budżetu Torunia. W ciągu zaledwie 12 miesięcy koszty wzrosły z 16,65 mln zł do 20,75 mln zł, czyli o 4,1 mln zł.

Wyrok nie jest jeszcze prawomocny

Wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy nie jest prawomocny. Miastu Bydgoszcz przysługuje prawo do wniesienia apelacji.

Władze Torunia podkreślają jednak, że orzeczenie sądu pierwszej instancji jednoznacznie potwierdza obowiązywanie porozumienia z 2009 roku, które oba miasta zawarły 17 lat temu.