Toruń przez 15 edycji organizował Bella Skyway Festival, który na kilka dni zamieniał miejską przestrzeń w scenę dla instalacji świetlnych, mappingów i artystycznych projekcji. Ostatnia edycja odbyła się w 2024 roku. Od tego czasu wydarzenie nie wróciło do toruńskiego kalendarza. Tymczasem podobna formuła rozwijana jest w Chełmnie, gdzie trwa druga edycja Festiwalu Światłoczułego.

Chełmno rozświetlają instalacje i mappingi

W różnych częściach miasta prezentowane są instalacje świetlne, animacje, mappingi oraz projekty wykorzystujące dźwięk i nowoczesne technologie. Pokazy odbywają się m.in. na chełmińskim Rynku, przy miejskich bramach, w rejonie kościołów, na Starych i Nowych Plantach oraz w innych przestrzeniach miasta.

Każdego wieczoru instalacje można oglądać od godziny 20.00 do 23.00, a udział w festiwalu jest bezpłatny. W tegorocznym programie znalazło się 12 instalacji przygotowanych przez artystów i kolektywy z Polski, Węgier, Czech, Rumunii, Niemiec i Armenii.

832 000,00 zł z budżetu województwa

Istotną informacją dotyczącą tegorocznej edycji jest koszt wydarzenia. Na organizację Festiwalu Światłoczułego przeznaczono 832 000,00 zł z budżetu województwa kujawsko-pomorskiego.

Publiczność może uczestniczyć w festiwalu bezpłatnie. W ramach wydarzenia przygotowano jednak międzynarodowy program artystyczny, a instalacje rozmieszczono w wielu punktach Chełmna.

Tegoroczna edycja jest dopiero drugą odsłoną imprezy. Kwota przekazana z budżetu województwa pokazuje więc skalę, z jaką samorząd województwa chce rozwijać to przedsięwzięcie.

„Strażnicy Bramy” powstali na podstawie prac dzieci

Jednym z projektów prezentowanych podczas tegorocznej edycji jest mapping „Strażnicy Bramy”.

Jego podstawą stały się prace dzieci zgłoszone do konkursu plastycznego zorganizowanego przez Chełmiński Dom Kultury. Mapping został przygotowany dla Bramy Grudziądzkiej.

W czwartek 27 sierpnia przy Bramie Grudziądzkiej odbyło się spotkanie z uczestnikami konkursu, podczas którego wręczono nagrody laureatom.

Instalację stworzył mieszkaniec Chełmna Antoni Ośmiałowski.

Marszałek Piotr Całbecki o rozwoju festiwalu

W inauguracji wydarzenia uczestniczył marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki. Podczas spotkania mówił o planach dotyczących kolejnych edycji imprezy.

„Chcemy, by w kolejnych latach wydarzenie rozwijało się i przyciągało najlepszych artystów, a także stawało się miejscem twórczej wymiany i edukacji.”

– przekazał marszałek Piotr Całbecki.

W otwarciu festiwalu uczestniczyli również przedstawiciele samorządu województwa, powiatu chełmińskiego oraz władz Chełmna.

Toruń miał Bella Skyway Festival

Dla mieszkańców Torunia podobna formuła nie jest nowością. Przez lata nasze miasto było gospodarzem Bella Skyway Festival.

W sumie odbyło się 15 edycji wydarzenia, które od 2009 roku wykorzystywało toruńską architekturę jako tło dla instalacji świetlnych, mappingów i projekcji.

Ostatnia, 15. edycja Bella Skyway Festival odbyła się w 2024 roku. Po niej festiwal nie doczekał się kolejnej odsłony.

Toruńska impreza przez lata była jednym z najbardziej charakterystycznych wydarzeń kulturalnych miasta. Przyciągała publiczność zainteresowaną sztuką światła i nowymi technologiami, a poszczególne instalacje pojawiały się w przestrzeni toruńskiej starówki i innych częściach miasta.

Z czasem jednak kolejne edycje spotykały się z coraz bardziej krytycznymi opiniami części mieszkańców i turystów. Wśród zarzutów pojawiały się m.in. rosnąca komercjalizacja festiwalu oraz coraz większa liczba wydarzeń, za które trzeba było zapłacić. Dla części odbiorców Bella Skyway Festival z wydarzenia o charakterze przede wszystkim artystycznym coraz bardziej zmieniał się w komercyjną imprezę, co wpływało na odbiór kolejnych edycji.

Toruń zrezygnował, Chełmno rozwija własny festiwal

Dziś sytuacja wygląda inaczej. Toruń po 15 edycjach nie organizuje już Bella Skyway Festival, podczas gdy w Chełmnie rozwijane jest wydarzenie o podobnym charakterze.

Oczywiście oba festiwale nie są identyczne. Łączy je jednak wykorzystanie światła, projekcji, nowych technologii oraz miejskiej architektury jako elementu artystycznych prezentacji.

Chełmno jest dopiero na początku tej drogi. Druga edycja pokazuje jednak, że samorząd województwa chce inwestować w rozwój wydarzenia i budować jego rozpoznawalność.

Festiwal Światłoczuły ma być coraz większy

Piotr Całbecki zapowiada dalszy rozwój Festiwalu Światłoczułego. Ambicje związane z wydarzeniem sięgają znacznie dalej niż organizacja trzydniowej imprezy w Chełmnie.

Celem ma być przyciąganie kolejnych artystów, rozwijanie międzynarodowego charakteru festiwalu oraz zwiększanie jego znaczenia.

Ambicją marszałka województwa kujawsko-pomorskiego jest stworzenie z Festiwalu Światłoczułego jednego z najbardziej liczących się wydarzeń tego typu w Europie.

Czy Chełmno rzeczywiście ma szansę zbudować festiwal o takiej randze? Na odpowiedź trzeba będzie jeszcze poczekać. Obecna edycja jest dopiero drugą, dlatego dopiero kolejne lata pokażą, czy wydarzenie będzie systematycznie rosło i przyciągało coraz większą publiczność oraz twórców z zagranicy.

Niebawem napiszemy więcej o aspiracjach marszałka województwa kujawsko-pomorskiego Piotra Całbeckiego i planach związanych z rozwojem Festiwalu Światłoczułego.

Na dziś pozostaje więc jedno ciekawe zestawienie: Toruń zakończył organizację Bella Skyway Festival po 15 edycjach, a w innym mieście województwa rozwijane jest wydarzenie wykorzystujące podobną formułę.

Festiwal Światłoczuły 2026 – najważniejsze informacje

Festiwal odbywa się w Chełmnie od 27 do 29 sierpnia 2026 roku. Pokazy można oglądać codziennie w godzinach 20.00–23.00. Przygotowano 12 instalacji, a udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Na organizację wydarzenia z budżetu województwa kujawsko-pomorskiego przeznaczono 832 000,00 zł.

Fot. Rafał Skoczylas dla SOS Music/UMWKP