Toruń ponownie stanie się miejscem spotkań z literaturą. Organizatorzy 32. Toruńskiego Festiwalu Książki zapowiadają ponad 40 wydarzeń, spotkania z popularnymi pisarzami i reporterami, warsztaty, wystawy oraz spektakl teatralny. Program obejmie zarówno bestsellerową prozę i reportaż, jak i poezję, fantastykę oraz literaturę dla dzieci. Byliśmy na konferencji zapowiadającej wydarzenie i poznaliśmy szczegóły tegorocznej edycji.

Festiwal odbędzie się w dniach 23-29 listopada 2026 roku. Wśród zapowiedzianych gości znaleźli się m.in. Szczepan Twardoch, Jakub Żulczyk, Wojciech Tochman, Jakub Małecki i Eliza Kącka. Organizatorem wydarzenia jest Centrum Kultury Dwór Artusa.

Toruńskie święto literatury po raz 32.

Toruński Festiwal Książki od ponad trzech dekad łączy czytelników z autorami i twórcami kultury. Na przestrzeni lat w wydarzeniu uczestniczyły znane postacie polskiej i światowej literatury, reportażu oraz sztuki. Wśród nich byli Czesław Miłosz, Olga Tokarczuk, Ryszard Kapuściński, Sławomir Mrożek, Tadeusz Różewicz, Wiesław Myśliwski, Katarzyna Bonda, Mariusz Szczygieł, Éric-Emmanuel Schmitt i Anne Applebaum.

Organizatorzy przekonują, że tegoroczna odsłona będzie okazją do poznania nowych książek, ale również do rozmów o sprawach społecznych, historii i współczesnym świecie. W programie znajdą się spotkania autorskie, warsztaty i wydarzenia artystyczne przygotowane z myślą o różnych grupach odbiorców.

Zastępca prezydenta Torunia Adam Szponka podkreślał podczas konferencji, że szczególną wartością festiwalu jest bezpośredni kontakt z pisarzami.

Głównym punktem tego festiwalu są spotkania z autorami książek, spotkania niesamowite.

Jak zaznaczył, rozmowy z twórcami pozwalają zajrzeć za kulisy powstawania literatury, poznać źródła inspiracji i odkrywać nowe perspektywy czytania.

Nagroda Lindego przed rozpoczęciem festiwalu

Literackie wydarzenia w Toruniu rozpoczną się jeszcze przed oficjalnym startem festiwalu. 22 listopada odbędzie się 30. ceremonia wręczenia Nagrody Literackiej Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego.

Jak zapowiedział dyrektor Wydziału Kultury Urzędu Miasta Torunia Tomasz Maliszewski, tegorocznymi laureatami są niemiecki pisarz Lutz Seiler oraz polska pisarka Eliza Kącka. Oboje mają również spotkać się z czytelnikami podczas Toruńskiego Festiwalu Książki.

Dyrektorka programowa Centrum Kultury Dwór Artusa Katarzyna Kafka Jaworska zwróciła uwagę, że będzie to trzecia edycja przygotowana przez obecny zespół. Jak przekonuje, festiwal stopniowo poszerza program o wydarzenia towarzyszące i kolejne przestrzenie, w których literatura spotyka się z innymi dziedzinami sztuki.

W tym roku organizatorzy wracają również do literatury obyczajowej, której – jak wskazują – brakowało w programie przez ostatnie dwa lata. Chcą w ten sposób dotrzeć do szerszego grona czytelników i pokazać różnorodność współczesnej prozy.

Dyrektorka Centrum Kultury Dwór Artusa Dorota Płoska-Grzybowska podkreśla, że obok autorów bestsellerów pojawią się twórcy podejmujący ważne tematy społeczne, historyczne i kulturowe. Celem jest stworzenie przestrzeni do rozmów nie tylko o książkach, ale także o rzeczywistości, którą opisują.

Od bestsellerów po reportaż

Wśród zapowiedzianych gości znalazł się Wojciech Tochman, ceniony reporter i autor literatury faktu. Podczas spotkania opowie o książce „Delfiny i Belzebub”, poświęconej osobom, przede wszystkim kobietom, które z narażeniem życia ratują zwierzęta podczas wojny w Ukrainie.

Do Torunia przyjedzie również Szczepan Twardoch, autor takich powieści jak „Morfina” i „Król”. Jego twórczość często podejmuje kwestie tożsamości, pamięci i narodowych mitów. Spotkanie będzie okazją do rozmowy o jego najnowszej powieści „Null”.

Z czytelnikami spotka się także Jakub Żulczyk, znany m.in. z książek „Ślepnąc od świateł” i „Informacja zwrotna”. Pisarz zaprezentuje powieść „Pan Darek”, zamykającą jego warszawską trylogię.

Miłośnicy prozy Jakuba Małeckiego będą mogli porozmawiać z autorem „Dygotu”, „Rdzy” i „Horyzontu”. Jednym z tematów spotkania będzie jego najnowsza powieść „Chimera”. W książkach Małeckiego codzienne historie stają się punktem wyjścia do opowieści o pamięci, rodzinie i ludzkich doświadczeniach.

Nie zabraknie również kryminałów i fantastyki. Marek Krajewski, twórca cykli o Eberhardzie Mocku i Edwardzie Popielskim, przedstawi „Złodziei trupów”, drugą część serii wałbrzyskiej. Z kolei Andrzej Pilipiuk zaprezentuje nowe wydanie książki „Jakub Wędrowycz. Łajdactwa zebrane”.

W programie uwzględniono również literaturę obyczajową. Na festiwalu pojawi się Małgorzata Kalicińska, autorka popularnej sagi „Dom nad rozlewiskiem”. O podróżach, kuchni, kulturze i tradycji opowie natomiast Bartek Kieżun, dziennikarz kulinarny, fotograf i pisarz.

Sztuka, biografie i książki obrazkowe

Część programu będzie poświęcona sztuce i historiom artystek. Sonia Kisza, historyczka sztuki i twórczyni profilu „Histeria Sztuki”, przybliży uczestnikom sposoby interpretowania dzieł i opowiadania o historii sztuki.

Z kolei Sylwia Zientek opowie o książce „Mela Muter. Wierna sobie”, poświęconej wybitnej artystce polsko-żydowskiego pochodzenia.

Jednym z ważniejszych punktów tej części festiwalu będzie wystawa prac Iwony Chmielewskiej, toruńskiej ilustratorki znanej na świecie z książek obrazkowych. Artystka jest laureatką prestiżowej nagrody Bologna Ragazzi Award.

Katarzyna Kafka Jaworska podkreśla, że organizatorom zależy na pokazaniu wizualnego wymiaru opowieści. Twórczość Chmielewskiej pokazuje, że książka może budować znaczenia nie tylko za pomocą słów. Równie ważne bywają ilustracje, detale i celowo pozostawione niedopowiedzenia.

Wystawie będzie towarzyszyć spotkanie z artystką. Publiczność będzie mogła bliżej poznać jej twórczość i sposób, w jaki tekst oraz obraz tworzą wielowarstwową narrację.

Literatura pojawi się również na teatralnej scenie. W ramach festiwalu Deutsches Theater Göttingen zaprezentuje w Teatrze Baj Pomorski spektakl „Nebenan”, oparty na scenariuszu Daniela Kehlmanna i wyreżyserowany przez Rafaelę Möst.

Przedstawienie opowiada o przypadkowym spotkaniu dwóch sąsiadów. Ta historia staje się punktem wyjścia do refleksji nad nierównościami społecznymi, pamięcią Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz konsekwencjami zjednoczenia Niemiec.

W programie znalazły się także pokazy filmowe, slam poetycki i wydarzenie „RapToPoezja”. Organizatorzy chcą w ten sposób pokazać, że literatura może prowadzić do rozmów o sztuce, historii, psychologii i codziennym życiu.

Finał konkursu poetyckiego. Padł rekord zgłoszeń

Ważnym wydarzeniem 32. Toruńskiego Festiwalu Książki będzie finał 39. Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego „O liść konwalii” im. Zbigniewa Herberta. To jeden z najstarszych konkursów poetyckich w Polsce.

W tegorocznej edycji zgłoszono rekordowe 661 zestawów wierszy. Prace oceni jury pod przewodnictwem Tomasza Jastruna. W jego skład wejdą również Agnieszka Wolny-Hamkało i Jacek Dehnel, który sam zdobył nagrodę w tym konkursie w 2003 roku.

Jak zapowiada Dorota Płoska-Grzybowska, laureaci otrzymają nagrody finansowe, a wśród wyróżnień przewidziano również wydanie tomiku poezji.

Finał konkursu uświetni koncert Doroty Masłowskiej i Wacława Zimpla zatytułowany „My i Ja”.

Dla dzieci, młodzieży i dorosłych

Organizatorzy przygotowali również propozycje dla młodszych czytelników. Z dziećmi spotkają się Grzegorz Kasdepke, Łukasz Wierzbicki i Tomasz Samojlik. To autorzy, których książki od lat rozwijają wyobraźnię młodych odbiorców i zachęcają do czytania.

Zaplanowano także warsztaty, podczas których dzieci i młodzież będą mogły nie tylko poznawać literaturę, ale również samodzielnie spróbować swoich sił w działaniach twórczych.

Dorośli otrzymają szansę udziału w warsztatach pisarskich i fotograficznych. Zygmunt Miłoszewski pokaże uczestnikom, jak konstruować kryminały i myśleć jak autor tego gatunku.

Z kolei Filip Springer, pisarz i fotograf zajmujący się m.in. architekturą, poprowadzi warsztaty fotograficzne w tramwaju. Uczestnicy przejadą przez Przedmieście Bydgoskie i zatrzymają się w wybranych miejscach, by przyjrzeć się miejskiej przestrzeni przez obiektyw aparatu.

W programie znajdą się również wydarzenia poświęcone audiobookom. Wśród zaproszonych gości są Filip Kosior i Krzysztof Gosztyła, lektorzy znani miłośnikom książek słuchanych.

Rowerami przez Toruń z książkami w tle

Festiwalowe inicjatywy pojawią się także na ulicach miasta. 21 listopada Stowarzyszenie Rowerowy Toruń wraz z organizatorami zaprasza na rowerową masę krytyczną pod hasłem „Widoczni – zaczytani”.

Wydarzenie ma połączyć promocję czytelnictwa z przypomnieniem o bezpieczeństwie rowerzystów na drodze.

Gdzie odbędzie się Toruński Festiwal Książki 2026?

32. Toruński Festiwal Książki potrwa od 23 do 29 listopada 2026 roku. Wydarzenia będą organizowane w Dworze Artusa oraz w przestrzeniach partnerów, w tym w Książnicy Kopernikańskiej, Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu”, Teatrze Baj Pomorski i CKK Jordanki.

Organizatorem wydarzenia jest Centrum Kultury Dwór Artusa. Udział w spotkaniach autorskich będzie bezpłatny, natomiast na warsztaty obowiązywać będą bilety. Szczegółowy program pozwoli uczestnikom wybrać wydarzenia zgodne z ich zainteresowaniami.

Fot. © UMT 2026, autor: Wojtek Szabelski, licencja: CC BY-NC 4.0