Sto lat, sto lat niech żyje, żyje nam … Toruń. 792 urodziny miasta
Prawa miejskie Torunia – początek historii
28 grudnia 1233 roku Toruń uzyskał prawa miejskie. Przywilej lokacyjny wydali Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Hermann von Salza oraz pruski namiestnik i mistrz krajowy Hermann von Balk. Wydarzenie to miało ogromne znaczenie dla Pomorza, Polski oraz Europy środkowo-wschodniej.
(dalsza część artykułu poniżej)
LEPSZY TORUŃ LEPSZA POLSKA POLECA
Toruń jako pionier samorządności miejskiej
Lokowany w ramach kolonizacji niemieckiej Toruń stał się pionierem samorządności miejskiej na tych ziemiach. Miasto szybko urosło do rangi ważnego ośrodka kształtowania tożsamości mieszczaństwa. Wraz z lokacją pojawił się nowoczesny, zachodni model miasta, wyraźnie różniący się od wsi pod względem prawnym i gospodarczym.
Nowoczesny przywilej lokacyjny
Przywilej lokacyjny regulował wszystkie sfery życia społecznego, gospodarczego i politycznego. Wprowadzał nowatorskie zasady ustrojowe, prawne i przestrzenne, znane w Europie Zachodniej.
Dokument ustanawiał radę miejską oraz liberalne przepisy dotyczące służby wojskowej i dziedziczenia. Dopuszczał prawo dziedziczenia przez kobiety na równi z mężczyznami. Przyznawał miastu samodzielność sądowniczą, wyznaczał obszar zabudowy oraz ramy działalności gospodarczej.
Toruń otrzymał prawo wolności targowej i handlowej, własny system miar i wag oraz stopę menniczą. Zyskał także prawo przewozu towarów przez Wisłę. Przywilej zwalniał miasto z niesłusznych podatków. Stworzył fundament pod bogactwo, rozwój rzemiosła, handlu, architektury i sztuki.
Wzorzec dla setek miast
Dokument lokacyjny Torunia stał się wzorcem ustrojowym dla ponad 220 miast. Obowiązywał na terenie państwa Zakonu Krzyżackiego, na Kujawach, ziemi dobrzyńskiej, Mazowszu, Podlasiu oraz w Siedmiogrodzie. Na jego podstawie prawa miejskie uzyskały między innymi Warszawa i Płock.
5 ciekawych faktów o Toruniu
1. Toruń ma własną Krzywą Wieżę
Nie trzeba jechać do Pizy. Toruńska Krzywa Wieża jest odchylona od pionu o blisko 1,5 metra. Legenda głosi, że to kara dla grzesznego krzyżaka. Tylko osoby o czystym sumieniu potrafią ustać pod nią bez podpierania się plecami.
2. Tuba Dei – Głos Boga nad miastem
W wieży Katedry św. Janów wisi dzwon Tuba Dei. Odlano go w 1500 roku. Waży ponad 7 ton. Przez wieki był największym dzwonem w Polsce. Do jego wciągnięcia użyto specjalnej konstrukcji, której budowa trwała niemal tyle, co samo odlanie dzwonu.
3. Zegar z jedną wskazówką i Palcem Bożym
Na katedrze od strony Wisły znajduje się flisaczy zegar Digitus Dei. Ma tylko jedną wskazówkę. Zakończono ją dłonią z wyciągniętym palcem. Dawni flisacy nie potrzebowali minut. Wystarczała im przybliżona godzina.
4. Toruń to miasto nietoperzy
Twierdza Toruń stanowi jedno z największych zimowisk nietoperzy w Polsce. W jej podziemiach zimują co roku setki tych zwierząt. To naturalni sprzymierzeńcy mieszkańców w walce z komarami.
5. Pierniki jako lekarstwo
Dziś to przysmak. Dawniej toruńskie pierniki sprzedawano w aptekach. Dzięki pieprzowi i korzennym przyprawom uznawano je za lekarstwo na trawienie i wzmocnienie organizmu.
Fot: Lepszy Toruń lepsza Polska – Damian Fajfer oraz
Fot: Lepszy Toruń lepsza Polska – Mateusz Białczyk
Zobacz inne artykuły w tej kategorii:
