Polskość, patriotyzm i tożsamość narodowa to tematy, które budzą emocje i skłaniają do refleksji. Właśnie dlatego odwiedziliśmy Galerię Sztuki Wozownia w Toruniu, gdzie odbył się wernisaż wystawy „Odruch x Zbigniew Olszyna – o polskości”. Artyści pokazują na niej różne oblicza naszego kraju. Z jednej strony podkreślają jego piękno, a z drugiej nie unikają trudnych pytań o naszą wspólną tożsamość.

Polskość bez upiększeń. Artyści pokazują różne oblicza Polski

Wystawa „Odruch x Zbigniew Olszyna – o polskości” to kolejna odsłona projektu realizowanego przez kolektyw Odruch. Tym razem artyści zaprosili do współpracy Zbigniewa Olszynę, którego twórczość doskonale wpisuje się w temat ekspozycji.

Decyzja o nawiązaniu współpracy zapadła po 13. Triennale Małych Form Malarskich w Galerii Sztuki Wozownia. Wówczas artysta zaprezentował swoje prace na wystawie pokonkursowej. Jego twórczość stała się więc inspiracją do dalszych rozważań nad tym, czym jest polskość i jak można ją przedstawiać za pomocą sztuki.

Zbigniew Olszyna przygląda się polskiej tożsamości z dystansem, melancholią i poczuciem humoru. Dlatego jego prace można określić jako słodko-gorzką krytykę polskości. Artysta sięga po bliskie mu symbole, które jednocześnie odzwierciedlają polskie doświadczenia i sposób postrzegania rzeczywistości.

Podobne spojrzenie prezentują również osoby tworzące kolektyw Odruch. Ich prace nie skupiają się wyłącznie na tym, co w Polsce piękne i wyjątkowe. Pokazują także problemy oraz sprzeczności, z którymi mierzymy się jako społeczeństwo. Dzięki temu wystawa pozwala spojrzeć na polską tożsamość z różnych perspektyw.

Patriotyzm i tożsamość. Co mówią o nas dzieła sztuki?

Wystawa o polskości w Toruniu podejmuje temat patriotyzmu w nieoczywisty sposób. Z jednej strony artyści podkreślają cechy, które kojarzą się z naszym krajem. Z drugiej pokazują również jego słabości i wewnętrzne sprzeczności. W ten sposób zachęcają odbiorców do zastanowienia się nad własnym rozumieniem polskości.

Co ważne, ekspozycja obejmuje nie tylko prace artystyczne, lecz także działania performatywne. Dzięki temu temat wykracza poza tradycyjne przedstawienia patriotyzmu. Staje się natomiast przestrzenią do rozmowy o symbolach, emocjach i wspólnych doświadczeniach.

Artyści nie ograniczają się zatem do jednej interpretacji. Zamiast tego pokazują, że polskość może mieć wiele odcieni. Dla jednych będzie źródłem dumy, dla innych powodem do krytycznej refleksji. Właśnie ta różnorodność stanowi ważny element wystawy.

Kto odpowiada za wystawę w Galerii Wozownia?

Za koncepcję kuratorską odpowiada kolektyw Odruch. Tworzą go Zofia Zoha Bielawska, Agata Burnat, Alicja Gizińska, Jagoda Jaworska, Bartosz Kajetan Korkuć, Klementyna Papsiejew, Albert Piotrowski-Pawlikowski oraz Aurelia Wojtalewicz.

Z kolei koordynacją wystawy zajmują się Agata Burnat i Remigiusz Boruszewski. W ramach wydarzenia pojawiają się również gościnie specjalne, czyli Kasia Lins i Sara Kordowska.

Tym samym wystawa łączy różne artystyczne perspektywy i sposoby interpretowania polskiej rzeczywistości. Dzięki temu odwiedzający mogą skonfrontować własne przekonania z wizjami przedstawionymi przez twórców.

Do kiedy można zobaczyć wystawę o polskości w Toruniu?

Osoby zainteresowane współczesną sztuką mogą odwiedzić Galerię Sztuki Wozownia w Toruniu i zobaczyć wystawę „Odruch x Zbigniew Olszyna – o polskości”. Ekspozycja jest dostępna od 9 do 31 października 2026 roku.

Galeria mieści się przy ul. Rabiańskiej 20, a wejście znajduje się od strony ul. Ducha Świętego 6. Wernisaż odbył się 9 października o godz. 18.00. Organizatorem wydarzenia jest Galeria Sztuki Wozownia.

Wystawa stanowi okazję do poznania różnych interpretacji polskości. Jednocześnie przypomina, że rozmowa o patriotyzmie nie musi ograniczać się do symboli i utartych schematów. Może również prowadzić do pytań o nasze doświadczenia, wartości i społeczne sprzeczności.

Fot. Lepszy Toruń lepsza Polska – Katarzyna Wendland